Terug naar overzicht
± 4 min

Predispositie en pre-existentie, wat is het verschil

Als een slachtoffer van een ongeval letsel oploopt en een ander is daarvoor aansprakelijk, dan dient de aansprakelijke partij de schade van het slachtoffer te vergoeden. Hoe groot die schade is of voor hoe lang die schade moet worden vergoed, kan onderwerp zijn van een flinke discussie.

Onderscheid

In dit kader dient er onder andere onderscheid gemaakt te worden tussen pre-existentie en predispositie.
Pre-existente zaken zijn medische klachten die het slachtoffer al had voorafgaand aan het ongeval en die feitelijk niet veroorzaakt zijn door het ongeval. U kunt hierbij denken aan rug- of nekklachten die al voor het ongeval aanwezig waren en die na het ongeval nog steeds aanwezig zijn (en wellicht alleen wat ernstiger zijn geworden door het ongeval).

Van predispositie is sprake als er bij een slachtoffer al vóór het ongeval een lichamelijke gesteldheid of persoonlijkheidsstructuur aanwezig is, die hem vatbaarder maakt voor het optreden van een bepaalde ziekte of klachten. Deze lichamelijke gesteldheid of persoonlijkheidsstructuur had voor het ongeval nog niet tot zodanige klachten en beperkingen aanleiding gegeven, maar die wel aanleiding hebben gegeven tot de uiteindelijke omvang van de klachten en beperkingen (en dus schade) sinds het ongeval.
Een voorbeeld is dat iemand nooit psychische klachten heeft gehad en door een ongeval psychische klachten ontwikkeld, terwijl een ander persoon -met een zelfde soort ongeval en letsel- die psychische klachten niet ontwikkeld. De eerste persoon is wat “vatbaarder” voor het ontwikkelen van psychische klachten dan de tweede persoon.

Gevolgen voor schaderegeling

Het onderscheid tussen pre-existentie en predispositie is van belang voor de verdere schaderegeling. Als er sprake is van pre-existentie bestonden de klachten al voor het ongeval en zijn deze niet veroorzaakt door het ongeval. Er is dan geen sprake van causaal verband tussen het ongeval en de klachten. De schade die door de klachten worden geleden, hoeft niet door de aansprakelijke partij te worden vergoed. Deze schade wordt niet toegerekend aan het ongeval. De klachten zouden er immers ook zijn geweest als er geen ongeval zou hebben plaatsgevonden.

Als er sprake is van predispositie, worden de klachten wel toegerekend aan de aansprakelijke partij. De veroorzaker van het ongeval “dient het slachtoffer te nemen zoals hij is”. Als schade voortvloeit uit predispositie, is er wel sprake van causaal verband en dient de schade te worden vergoed.
Het verschil tussen pre-existentie en predispositie is als volgt samen te vatten: pre-existentie doorbreekt het causaal verband tussen het ongeval en de klachten, bij predispositie is er in juridische zin wel sprake van causaal verband tussen het ongeval en de klachten en dient de schade volledig te worden toegerekend.

Bij predispositie dient er in uitzonderlijke situaties in de schaderegeling rekening te worden gehouden met de looptijd van de schade. Het kan immers zo zijn dat iemand -als er geen ongeval zou zijn gebeurd- in de toekomst op enig moment ook dezelfde klachten zou hebben ontwikkeld vanwege zijn predispositie. Dat zou dan een beperking van de looptijd van de schadevergoedingsverplichting met zich meebrengen.

Als voorbeeld: een ander life-event (overlijden van een dierbare, een scheiding,..) zou ook tot psychisch lijden en schade hebben geleid bij dit specifieke slachtoffer. Van belang is dan om in kaart proberen te krijgen wanneer dat slachtoffer -als hem het ongeval niet zou zijn overkomen- ook dezelfde klachten zou hebben gekregen.

U zult begrijpen dat dat heel lastig is en vrijwel altijd tot discussie met de schadeveroorzakende partij leidt. Het is soms ook niet duidelijk of het bij een bepaald ziektebeeld om predispositie of pre-existentie draait. Een en ander dient per zaak goed uitgezocht te worden. Het is verstandig om u daarvoor te laten bijstaan door een terzake deskundige van Jurilex Letselschade B.V.